Porjus is een uniek dorp . Ondanks dat het maar 450 inwoners heeft wonen er mensen van 11 verschillende nationaliteiten . In dit dorp is de gehele historie zichtbaar zelfs van de eerste jaren . Langs de weg staan bijvoorbeeld vier houten barakken waar de arbeiders sliepen die de dam en de waterkrachtcentrale hebben gebouwd . In elke barak sliepen 46 man . Dit zijn de oudste gebouwen in Porjus en het is een wonder dat ze er nog staan . Er zijn plannen om drie ervan te slopen om op die plek een ontvangst ruimte te bouwen voor Lapponia wereldreservaat , het gebied rond Porjus met de grote nationale parken is sinds enkele jaren door de unesco uitgeroepen tot wereldreservaat . Er zijn ook plannen om nog meer oude huizen te slopen waar al lange tijd niemand meer in woont , waaronder een villa van de eerste jaren . De meeste inwoners vinden het zonde en vooral de leden van Porjus archief commitee , maar als die huizen leeg staan en verpouperen heeft niemand er wat aan . Verder staan er de oude machinisten huizen nog , die voor het grootste deel nog steeds door personeel van Vattenfall bewoond worden en enkele villa's .
Aan de rand van het dorp staat een oud boerderijtje uit die eerste jaren wat nog volledig ingericht is , het oude ijzeren houtfornuis staat er zelfs nog in ! Aan de andere kant van het dorp staat een groen huisje , ook uit die tijd , maar dit word nu als rommelhok gebruikt . Door hier in die oude huisjes een blik naar binnen te werpen krijg je een idee hoe men hier in die pionier tijd leefde . Er is nog een uniek stukje historie aanwezig , namenlijk een deel van de provisorische krachtcentrale . Toen de dam en de centrale gebouwd werden was er natuurlijk stroom nodig . Er was al een stoom aangedreven generator maar het lag natuurlijk voor de hand om een kleine provisorische waterkrachtcentrale te bouwen . De centrale met de turbines en generatoren zijn gesloopt , alleen de vloer en de uitlaatbuizen van de turbines zijn er nog . Het gebouwtje waar het water naar binnen werd gelaten en verdeelt over de twee inlaatbuizen is er nog wel , zelfs het interieur is gedeeltelijk intact en dat staat er al meer dan tachtig jaar onaangeroerd . In de oude centrale heeft Porjus archief commitee een foto expositie met veel foto's van die pionier tijd en als je nog meer wilt weten loop dan even binnen in het archief waar op maandag en woensdag twee vriendelijke oude dames aanwezig zijn of anders Alf , te herkennen aan zijn grote buik . zij weten bijna alles van porjus en in het archief is een gigantische vooraad oude foto's , ansichtkaarten , krantenknipsels enz . Als je nu al vragen over Porjus en omgeving hebt kun je die ook aan mij stellen via het gastenboek . En dan is er natuurlijk de oude waterkrachtcentrale nog die gedeeltelijk als museum dienst doet . Voor diegenen die van oude techniek houden is dit een must ! Ik heb er als gids gewerkt en spreek uit ervaring .
Op de eerste foto staat een oude villa waar twee familie's in gewoond hebben in de pionier tijd . Het is een zeer ruime villa met een enorme kelder , het lijkt wel een atoom schuilkelder . In de tijd dat ze deze villa bouwden waren er nog geen wasmachines en werd de was gedaan in een grote betonnen bak met een houten spaan , deze is nog steeds aanwezig . Jammer dat dit huis zal worden gesloopt . Op de tweede foto staat een huisje waar vroeger een levensmiddelen handel was . Het staat al jaren te verpouperen maar word niet gesloopt . Er is een eigenaar maar die doet er niks mee .
Dit is het oude inlaatgebouwtje van de provisorische waterkrachtcentrale , onderaan zijn de twee buizen te zien waardoor het water naar de turbines stroomde . Het interieur is nog bijna helemaal intact en dit staat er zo al meer dan tachtig jaar onveranderd . verder |